لجستیک معکوس / تدارکات معکوس

لجستیک معکوس / تدارکات معکوس (Reverse Logistics) چیست ؟  شامل کلیه فعالیتهایی است که پس از فروش محصول انجام می شود. این فرایند جابجایی کالاها یا موادی است که ناخواسته یا به صورت معیوب از طریق زنجیره های لجستیک به تولید کننده می رسد تا بتوان آنرا بازیابی ، استفاده مجدد یا معدوم نماید. بنابراین می توان گفت که این فرآیند یک روش مقرون به صرفه در برنامه ریزی ، پیاده سازی و مدیریت جریان کالا یا مواد از نقطه مصرف تا نقطه مبدأ برای بازیافت آنها یا به درستی دور ریختن آنهاست.

داستان لجستیک معکوس / تدارکات معکوس بازاریابیReverse Logistics
لجستیک معکوس

لجستیک معکوس :

تعریف ، معنا ، و مثالهایی از لجتستیک معکوس

در یک فرایند عادی ، مقصد نهایی یک محصول ، مصرف کنندگان یا توزیع کنندگان نهایی آن هستند. اما هر زمان که فرایندی پس از فروش محصول وجود داشته باشد ، به عنوان لجستیک معکوس (Reverse Logistics) شناخته می شود.

به عنوان مثال ، اگر محصولی معیوب باشد ، برای آزمایش ، تعمیر ، برچیدن ، بازیافت یا دفع مناسب محصول به تولید کننده ارسال می شود.

تعریف لجستیک معکوس

Reverse Logistics شامل کلیه فعالیتهایی است که پس از فروش محصول انجام می شود. این فرایند جابجایی کالاها یا موادی است که ناخواسته یا به صورت معیوب از طریق زنجیره های لجستیک به تولید کننده می رسد تا بتوان آنرا بازیابی ، استفاده مجدد یا معدوم نماید.

معنی لجستیک معکوس

معنای کلمه Logistics به معنای کسب و کار عمومی ، اجرای عملیات چند وجهی است که از فرآیندهای مختلفی از قبیل تولید ، کاربری مواد ، بسته بندی ، موجودی ، حمل و نقل ، انبارداری و غیره تشکیل شده است.

هدف اصلی تدارکات ، جریان کالا یا چیزهایی از محل مبدا یا تولید تا نقطه مصرف برای تحقق الزامات مصرف کنندگان و همچنین شرکتها است.

تدارکات معکوس شامل کلیه فعالیتهایی است که در لجستیک گنجانده شده است ، اما در لجستیک معکوس ، کلیه فعالیتهای ذکر شده در جهت معکوس انجام می شود.

بنابراین می توان گفت که این فرآیند یک روش مقرون به صرفه در برنامه ریزی ، پیاده سازی و مدیریت جریان کالا یا مواد از نقطه مصرف تا نقطه مبدأ برای بازیافت آنها یا به درستی دور ریختن آنهاست.

گاهی اوقات برای بازیافت مواد بسته بندی و استفاده مجدد از ظروف بسته بندی نیز به تدارکات معکوس مراجعه می شود ، اما بسیار بیشتر از این تعریف است. بعضی اوقات کالاهایی که از طریق فرآیند تدارکات معکوس به دست می آیند ، برای بازتولید آن در بازار ، مجدداً ساخته می شوند.

پیشینه و تاریخچه لجستیک معکوس

تدارکات معکوس از قرن ها به عنوان پدیده ای مانند بازیافت بطری های آب ، بازیافت زباله و بازیافت ضایعات فلزی و غیره بخشی از مشاغل بوده است اما تجارتی که در این زمینه توجه بیشتری به لجستیک معکوس کرده. کاملا جدید است.

اصطلاح “Reverse Logistics” نخستین بار توسط جیمز آر. استوک در مقاله  خود با عنوان “Reverse Logistics” ابداع شد. بعداً این اصطلاح توسط دانشمندان زیادی استفاده و تعریف شده است.

در دو دهه گذشته ، “لجستیک معکوس” به عنوان بخش تحقیقی و عملی به یک بخش جدایی ناپذیر از مشاغل تبدیل شده است. شرکت ها به دنبال روش های خلاقانه ای برای مقابله با لجستیک معکوس هستند زیرا این یک فرایند گران قیمت و دردسرساز محسوب می شود.

تدارکات معکوس با ظهور تجارت الکترونیک به یک فعالیت عملیاتی مهم و همچنین یک چالش تبدیل شده است. در مشاغل تجارت الکترونیکی ، فروشنده در صورت عدم رضایت از خرید محصول ، سیاست بازگشت را نیز در نظر می گیرد. درصد کالاهای برگشتی در صنایع خاص می تواند بیش از ۵۰٪ باشد.

بنابراین ، نباید از فرآیند لجستیک معکوس اجتناب کرد و باید یک فرآیند برنامه ریزی و مقرون به صرفه ایجاد شود تا هزینه به حداقل برسد. یک فرایند مناسب تدارکاتی معکوس برنامه ریزی شده نه تنها موجب صرفه جویی در پول شما خواهد شد بلکه به شما در ایجاد روابط وفادار با مشتریان و حفظ آنها برای مدت طولانی کمک خواهد کرد.

پاورپوینت بازاریابی

مدیریت زنجیره تامین

نمونه هایی از لجستیک معکوس Reverse Logistics

بگذارید با چند نمونه از شرکتهایی که فرآیند لجستیک معکوس را با موفقیت انجام داده اند و همچنین از آن سود کسب کرده اند ، ادامه دهیم.

مفهوم لجستیک معکوس در H&M

مفهوم لجستیک معکوس در H&M

برند H&M

H&M یک برند لباس است و از مفهوم لجستیک معکوس “Reverse Logistics” ، به روشی خلاقانه استفاده کرده است. H&M لباس های قدیمی نه تنها از برند H&M بلکه هر مارک دیگری را می پذیرد. آنها از لباس های استفاده شده برای ایجاد خط لباس بازیافت شده خود استفاده می کنند.

ایده اصلی این است که افراد با برند نه تنها از طریق فروش به آنها بلکه از طریق درآوردن لباس های قدیمی خود با مارک تجاری ارتباط برقرار کننند.

تدارکات معکوس در اپل

تدارکات معکوس در اپل

برند اپل

اپل یکی از شرکتهای موفقی است که با موفقیت از فرآیند لجستیک استفاده می کند. اپل “Reverse Logistics” را برای ساختن فرایند ساخت سازگار با محیط زیست و همچنین به دست آوردن وفاداری مشتریان خود پیاده سازی کرده است.

اپل محصولات مختلفی مانند iPhone ، MacBook و غیره را تولید می کند و این محصولات را در فروشگاه های خود در سراسر جهان به فروش می رساند. اپل اجازه می دهد تا مشتری خود هنگامی که می خواهد محصول خود را به روز رسانی کند ، تلفن قدیمی اپل خود را برگرداند.

آنها تلفن های قدیمی را از مشتریان می گیرند و با ارائه تلفن جدید تخفیف می دهند . و تلفن های قدیمی را در کارخانه های خود گردآوری کرده و از قسمت های تلفن های قدیمی در ساخت تلفن های جدید استفاده می کنند.

به این ترتیب ، آنها نه تنها سود بیشتری کسب می کنند بلکه محصولات را به روشی سازگار با محیط زیست تولید می کنند.

برند آمازون

آمازون یکی از بزرگترین وب سایت های تجارت الکترونیک است. این برند پیشگام در زمینه فروش آنلاین است. در ابتدا ، جلب اعتماد مشتریان برای وب سایت های تجارت الکترونیک دشوار بود.

بنابراین ، آمازون صرفاً در شرایط خاص و در شرایطی که مشتریان دلیل واقعی برای بازگشت محصولات داشته باشند ، به جزء شرایط  سیاست بازگشت و هزینه جایگزینی در محصولات خاص برگشت کالا را قبول می کرد.

آمازون روند تدارکات معکوس خود را از طریق فروشندگان شخص ثالث و منابع ارگانیک مانند Genco ، FedEx و بسیاری دیگر از فروشندگان کوچک انجام می دهد. در این روش ، آنها اعتماد مشتریان خود را به دست می آورند و اطمینان حاصل می کنند که فروشندگان آنها کیفیت خوبی از محصولات را به مشتریان ارائه می دهند تا نرخ برگشت کمتری در این زمینه بدست آید.

 برند UPS

مثال دیگری از لجستیک موفقیت آمیز معکوس ، نمونه ای از UPS است. آنها از مصرف کنندگان خود می خواهند که برای کاهش تأثیرات بر محیط ، از جعبه ها برای ارسال محصولات استفاده کنند.

علاوه بر این ، آنها همچنین یک سرویس بازیافت را در آنجا انجام می دهند که کالاهایی را که مورد نیاز مصرف کنندگان نیست ، جمع آوری کرده  و یا آنها را بازیافت می کنند یا به درستی آنها را معدوم می کنند.

 برند Dasani

Dasani همچنین یک نمونه عالی است زیرا آنها روشهای مختلفی را برای جمع آوری و بازیافت محصولات به دست آمده از مصرف کنندگان خود پیاده کرده اند. علاوه بر این ، آنها سطل های بطری Dasani Bottle را در پردیس های مدارس در سراسر ایالات متحده نصب کرده اند.

مصرف کنندگان می توانند بطری های مورد استفاده خود را دور بیندازند و Dasani می تواند آنها را دوباره بازیافت کرده یا به درستی معدوم نماید. به این ترتیب ، آنها نه تنها هزینه سربار را کاهش می دهند ، بلکه در به حداقل رساندن تأثیرات بد بر محیط کمک می کنند.

منبع : marketing91