تفاوت کلیدی بین ارزشیابی و ارزیابی
ارزشیابی و ارزیابی
مقدمه
زبان انگلیسی شامل کلمات کاملی است که معنی آنها کاملاً نزدیک به یکدیگر است که افراد در استفاده از آنها دچار اشتباه می شوند . بسیاری از افراد در استفاده از کلماتی مانند جایزه (award) و پاداش (reward) و نگرش (attitude) و استعداد (aptitude) اشتباه می کنند.
به طور مشابه ، دو کلمه ارزشیابی (assessment) و ارزیابی (evaluation) وجود دارد که معنی آنها کاملاً نزدیک است اما با یکدیگر متفاوت است.
ارزشیابی (Assessment) یک فرآیند سیستماتیک برای جمع آوری اطلاعات از منابع گوناگون در مورد چیزی یا شخصی برای سنجش مهارت ها ، دانش و کاربرد است ، در حالی که معنای ارزیابی (Evaluation) مربوط به تصمیم گیری در مورد کیفیت ، مهارت ها یا اهمیت چیزی یا شخص دیگری است.
وقتی شخصی را ارزشیابی می کنید ، سطح عملکرد یا آن فرد را بررسی می کنید و وقتی شخصی را ارزیابی می کنید ، بررسی می کنید که فرد به چه هدفی رسیده است.
مقالات بازاریابی
مصرف فرهنگی چیست
این دو کلمه معمولاً در سیستم دانشگاهی و مدیریت منابع انسانی مورد استفاده قرار می گیرد و حتی اساتید نیز در استفاده متقابل از این کلمات اشتباه می کنند.
در این مقاله با کمک چند مثال در کنار تفاوت های کلیدی بین آنها به صورت جداول ، با تعریف و کاربرد ارزشیابی و ارزیابی آشنا می شوید.
ارزشیابی (assessment) چیست ؟
کلمه ” assess – تشخیص دادن” از کلمه قرون وسطایی ” assessee” گرفته شده است که معنی آن “تعیین مالیات بر آن است”. بنابراین ، ارزشیابی می تواند به عنوان فرایند جمع آوری اطلاعات در مورد چیزی یا شخصی از منابع مختلف تعریف شود . تا از آن ایده دریافت کنید که چه دانش یا مهارت یا کیفیتی از آن برخوردار است.
اصطلاح ارزشیابی در زمینه های مختلفی از جمله آموزش ، مالیات ، منابع انسانی ، روانشناسی و زمینه های مالی و غیره استفاده می شود.
مقالات بازاریابی
ایزو – اثرات ، اهمیت ، گواهینامه ، تاریخچه ، استانداردهای جدید و آموزش ایزو
هدف از انجام ارزشیابی ، ارائه بازخورد سازنده است تا ارزیابی شونده (فرد ارزیابی شده) بتواند بهبود یابد. ارزشیابی یک فرآیند تعاملی مداوم است که دو طرف در آن نقش دارند.
ارزیاب کسی که که عملکرد یک فرد را در یک زمینه خاص یا در زمینه های مختلف ارزیابی می کند تا به بهبود ارزشیابی کمک کند. کلمه assessment اغلب برای ارزیابی مهارت ها ، توانایی ها ، استعداد ، عملکرد و شایستگی استفاده می شود.
به عنوان مثال ، معلم عملکرد دانش آموزان را در موضوعات مختلف برای ارزیابی توانایی ها و سطح ضریب هوشی دانش آموزان ارزیابی می کند و به دانش آموزان کمک می کند تا عملکرد خود را بهبود بخشند.
مقالات بازاریابی
پرسشنامه عملكرد شغلى
انواع ارزشیابی
انواع مختلف ارزشیابی وجود دارد که عبارتند از :
- ارزشیابی جامع (Summative assessment)
assessment جامع از فرد انجام می شود تا یادگیری آنها را تا پایان یک دوره تصمیم گیری ارزیابی کند.
- ارزشیابی مرحله ای (Formative assessment)
ارزشیابی مرحله ای یک فرایند یادگیری مداوم است. این بازخورد در طی فرایند به فرد ارائه می شود تا در بهبود یادگیری موثر باشد.
- ارزشیابی جایگزین (alternative assessment)
این با ارزشیابی سنتی متفاوت است. در ارزشیابی جایگزین ، عملکرد فرد ارزیابی می شود و ارزیابی می شود که فرد چگونه با مهارت می تواند دانش خود را که طی فرایند یادگیری به دست آورده است ، به اجرا بگذارد.
نمونه این نوع ارزشیابی ، سیستم امتحان در مدارس است. در جایی که دانش آموزان مجبورند امتحانات شفاهی و کتبی را برپا کنند ، تکالیف را حل کنند ، ارائه کنند تا بتوانند سطح یادگیری خود را اثبات کنند.
ارزیابی چیست ؟
معنی کلمه “ارزیابی کردن” این است که در مورد چیزی یا شخصی قضاوت کنیم تا در مورد توانایی ها یا مهارت ها یا خصوصیات آنها بیاموزیم. کلمه ارزیابی از کلمه لاتین “valere” گرفته شده است که معنی آن “خیلی قوی ، ارزشمند بودن ” است.
مقالات بازاریابی
مدیریت قرارداد : فرآیندها و رویه ها
خروجی فرآیند ارزیابی نتیجه است. در امتحان ، توانایی فرد در به کارگیری دانش خود ارزیابی می شود و براساس خروجی. نتیجه گیری می شود.
فرایند ارزیابی برای مقایسه مهارتها و کیفیتهای دو یا چند نفر انجام می شود. شخصی که مورد ارزیابی قرار می گیرد باید معیارهای تعیین شده توسط ارزیاب را رعایت کند. بر خلاف ارزشیابی ، نتیجه بازخورد سازنده ایجاد نمی کند ، اما منظور قبول شدن قضاوت است.
این اصطلاح می تواند برای سنجش اثربخشی یک سیستم آموزشی ، یک دوره ، برنامه درسی ، معلم و غیره مورد استفاده قرار گیرد. ارزیابی یک فرایند کامل برای دستیابی به عملکرد شخص یا چیزی است که می تواند تفاوت بین نتایج واقعی و مورد نظر را تعیین کند.
مقالات بازاریابی
مزیت رقابتی چیست ؟
تفاوتهای اساسی بین ارزشیابی و ارزیابی
ارزشیابی (Assessment) |
ارزیابی (Evaluation) |
| منظور از ارزشیابی ، مرور داده های مربوط به چیزی یا شخصی از منابع مختلف به منظور بهبود عملکرد فعلی است. | معنای ارزیابی ، قضاوت در مورد عملکرد چیزی یا شخصی با اندازه گیری عملکرد بر اساس استانداردهای موجود است. |
| ارزشیابی یک فرایند مداوم است. | ارزيابي باعث بسته شدن روند موجود مي شود. |
| هدف از ارزشیابی ، افزایش کیفیت عملکرد است. | هدف از ارزیابی ، قضاوت عملکرد است. |
| ارزشیابی یک فرآیند جداگانه است و براساس استانداردهای از قبل تعیین شده انجام نمی شود. | ارزیابی براساس استانداردهای تعیین شده اعمال می شود. |
| ارزشیابی ، فرآیند محور است . | ارزیابی ، فرآیند محصول محور است. |
| نتیجه ارزشیابی بازخورد سازنده است. | نتیجه ارزیابی نشان دادن کاستی ها است. |
| ارزشیابی درجه بندی شده است. | ارزیابی درجه بندی نشده است. |
| ارزشیابی بازتابی از یک رابطه دو طرف دارد. | ارزیابی دیدگاهی یک طرفه است. |
| معیارهای ارزشیابی با درک متقابل هر دو طرف درگیر در روند تصمیم گیری ایجاد می گردد. | معیارهای ارزیابی فقط توسط ارزیاب تصمیم گیری می شود. |
| به عنوان مثال ، معلم ارزشیبای عملکرد دانش آموزان را انجام می دهد و بازخورد سازنده ای را ارائه می دهد. | به عنوان مثال ، ارزیابی مهارتهای یک نامزد قبل از استخدام وی برای کار انجام می شود |
مقالات بازاریابی
سیستم اطلاعات بازاریابی
نتیجه
با این حال ، ارزشیابی و ارزیابی هر دو برای بررسی عملکرد یک فرد مورد استفاده قرار می گیرند. اما این دو اصطلاح در یک شرایط کاملاً متفاوت استفاده می شوند.
ارزشیابی برای ارائه بازخورد سازنده و انگیزه ارزشیابی برای بهبود انجام می شود ، در حالی که ، ارزیابی برای داوری توانایی فرد یا سیستم برای قضاوت انجام می شود.














شما واژه ها را اشتباه بکار بردید و با متنی که نوشتید موجب گمراه شدن دیگران می شوید. ارزیابی همان اسیزمنت است مثل سوشال اسیزمنت یا اینوارنمنتال اسیزمنت. ارزشیابی همان اولوییشن است لطفا با مراجعه به متون انگلیسی و علوم اجتماعی واژگان را درست بکار ببرید.
سلام و سپاس بابت نظر شما. نکته ای که مطرح کردید بسیار مهم است و من قدردان دقت شما هستم. با این حال، تفاوت بین واژگان assessment و evaluation در منابع معتبر علمی، به ویژه در حوزه آموزش و علوم اجتماعی، کاملاً مشخص و متمایز است.
بر اساس نظر Angelo & Cross (1993) در کتاب Classroom Assessment Techniques:
“Assessment is the systematic collection of information about student learning to inform teaching. Evaluation, on the other hand, involves making judgments about the quality of a performance or work product.”
همچنین طبق تعریف ارائهشده توسط The Glossary of Education Reform (edglossary.org):
“Assessment refers to the wide variety of methods or tools that educators use to evaluate, measure, and document the academic readiness, learning progress, skill acquisition, or educational needs of students. Evaluation, however, is more summative and is used to determine the value or effectiveness of a program or student’s performance.”
بنابراین :
Assessment (ارزشیابی) : فرآیندی است برای گرد آوری داده ها با هدف سنجش پیشرفت یا شناسایی نیازها. هدف آن اطلاع رسانی و بهبود است.
Evaluation (ارزیابی) : بر تصمیم گیری درباره کیفیت یا ارزش چیزی تمرکز دارد و بیشتر قضاوت محور است.
استفاده از ترکیب هایی مانند “Social Assessment” یا “Environmental Assessment” نیز در همین راستاست و به معنای جمع آوری اطلاعات برای تحلیل موقعیت است، نه قضاوت نهایی درباره کیفیت آن. در مقابل، مثلاً “Program Evaluation” یا “Teacher Evaluation” بیشتر بر قضاوت نهایی در مورد کیفیت یا اثربخشی دلالت دارد.
امیدوارم این توضیحات به شفاف تر شدن موضوع کمک کرده باشد. باز هم از دقت نظر شما سپاسگزارم.
منابع:
Angelo, T. A., & Cross, K. P. (1993). Classroom Assessment Techniques: A Handbook for College Teachers. Jossey-Bass.
The Glossary of Education Reform: https://www.edglossary.org/assessment/
Wiliam, D. (2011). Embedded Formative Assessment. Solution Tree Press.
توضیح انواع ارزشیابی خیلی واضح و کاربردی بود، مخصوصاً تفاوت بین ارزشیابی جامع و مرحله ای که کاملاً مشخص شد. فقط اگه امکانش هست، یه چندتا مثال عملی دیگه برای ارزشیابی جایگزین اضافه کنید، فکر کنم کمک می کنه بهتر متوجه بشیم. ممنون
در فرآیند ارزیابی و ارزشیابی عملکرد سازمان ها، چه تفاوت هایی بین ارزیابی به صورت کمی و کیفی وجود دارد و هر کدام در کدام شرایط بیشتر کاربرد دارند؟
ارزیابی کمی و کیفی دو رویکرد متفاوت در سنجش عملکرد هستند که هر کدام مزایا و کاربردهای خاص خود را دارند.
ارزیابی کمی : این نوع ارزیابی به سنجش داده ها و اطلاعات به صورت عددی و قابل اندازه گیری می پردازد. در این نوع ارزیابی، معیارهایی مانند فروش، درآمد، بهره وری یا هر شاخص کمی دیگر مورد توجه قرار میگیرد. ارزیابی کمی مناسب برای مواردی است که نیاز به تحلیل دقیق و آماری دارند و می توانند به صورت عددی نمایش داده شوند. مثلاً در ارزیابی عملکرد مالی یک شرکت یا اثر بخشی تبلیغات.
ارزیابی کیفی : این نوع ارزیابی به بررسی ویژگی ها، ویژگی های فردی و انگیزشی، یا تجربیات شخصی می پردازد. داده ها معمولاً به صورت توصیفی یا تفسیری ارائه می شوند و از ابزارهایی مثل مصاحبه ها، نظرسنجی ها یا مشاهده مستقیم استفاده می شود. ارزیابی کیفی بیشتر در شرایطی کاربرد دارد که نیاز به درک عمیق از فرایندها یا نگرش های افراد وجود دارد. مثلاً در ارزیابی رضایت مشتریان یا فرهنگ سازمانی.
ماهیت داده ها : کمی مبتنی بر اعداد و اندازه گیری است، در حالی که کیفی به ویژگی ها و تجربیات فردی توجه دارد.
کاربرد : ارزیابی کمی برای سنجش شاخص های قابل اندازه گیری و ارزیابی کیفی برای تحلیل رفتارها، احساسات یا ویژگی های انسانی مناسب تر است.
دقت و تجزیه و تحلیل : ارزیابی کمی معمولاً دقیق تر و قابل مقایسه تر است، اما ارزیابی کیفی می تواند جزئیات و بینش های عمیق تری در مورد مسائل خاص به دست دهد.
در نهایت، هر دو روش می توانند مکمل یکدیگر باشند و به طور همزمان در ارزیابی های ترکیبی برای داشتن تصویری کامل تر از عملکرد یک سازمان یا پروژه استفاده شوند.
خیلی از مدیران به خصوص مدیران HR تفاوتی بین این دو واژه مهم قائل نیستند.
با سلام و سپاس،در منابع مختلف معادل این واژه ها گوناگون است.
ارزشیابی evaluation…
سنجش assessment…
ارزیابی appraisal… ارزیابی بر اساس استانداردها و ملاکهایی انجام میشود
واژه سنجش میشه appraisal
و ارزیابی میشه assessment
سلام بسیار مفصل و حرفه ای به تفاوت های ارزیابی و ارزشیابی پرداخته بودید.
سلام خیلی زیبا در مورد ارزشیبای و ارزیابی و تفاوت این دو صحبت کرده بودید.